شمس الدين حافظ
90
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
6 - « عيش كوش و مستى » دل مىرود ز دستم صاحبدلان خدا را * دردا كه رازِ پنهان خواهد شد آشكارا كشتى شكستگانيم اى باد شرطِه برخيز * باشد كه بازبينيم آن يار آشنا را ده روزه مهرِ گردون افسانه است و افسون * نيكى به جاىِ ياران فرصت شمار يارا در حلقهء گل و مُل خوش خواند دوش بلبل * هات الصّبوح هبّوا يا ايّها السّكارى آئينهء سكندر جام مِى است بنگر * تا بر تو عرضه دارد احوالِ مُلك دارا اى صاحبِ كرامت ، شكرانهء سلامت * روزى تفقّدى كن درويش بينوا را آسايشِ دو گيتى تفسيرِ اين دو حرف است * با دوستان مروّت با دشمنان مدارا در كوىِ نيكنامى ما را گذر ندادند * گر تو نمىپسندى تغيير ده قضا را بنت العنب كه زاهد امّالخبائثش خواند * اشهى لنا و احلى من قبلة العذارا هنگام تنگدستى در عيش كوش و مستى * كاين كيمياى هستى قارون كند گدا را خوبان پارسىگو ، بخشندگان عمرند * ساقى بده بشارت پيرانِ پارسا را حافظ به خود نپوشيد اين خرقهء مِىآلود * اى شيخِ پاك دامن معذور دار ما را * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( اى عارفان براى رضاى خدا فكرى كنيد كه عنان اختيار دلم از دست مىرود ، دريغا كه اسرار پنهانى عشق من آشكار خواهد شد ) شرطه ( باد موافق ) ده روز مهر گردون ( محبت كوتاهمدت روزگار ) به جاى ( درباره ) تغيير كن ( دگرگونساز ) بنت العنب - تلخوش ( وش پسوند شباهتساز ) امالخبائث ( مادر پليدىها - استعاره از شراب ) معنى بيت ( 4 ) ( ديشب در انجمن گل و مى ، بلبل زيبا خواند ، اى ساقى بيا و مى بامدادى بده و اى مستان بيدار شويد ) معنى بيت ( 9 ) ( مى تلخگونه را كه زاهد مايهء همه بديها مىداند ، نزد ما شيرينتر از بوسه دوشيزگان است ) . ( كشتى شكستگانيم ( كشتىنشستگانيم ) هر دو ضبط شده است ) يار آشنا ( ديدار آشنا - هر دو آمده است ) * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - چرا خود را مانند يك سرنشين كشتى سرگشته مىدانى ؟ ! درحالىكه نگرانى و اضطراب شما كاملا بيهوده است و اوضاع بر وفق مراد شما خواهد شد . به زودى خبرى خوش دريافت مىكنى و با آمدن مسافرى كه در انتظارش هستى ، اوضاع شما عالى خواهد شد ، به شرط آنكه ترس و دلهره نداشته باشى . 2 - بر خدا توكل كن زيرا ميوهء شيرين خواستن را از درخت شكيبايى و حوصله مىتوان چيد . خبر خوشى دريافت مىكنى ولى عجول مىباشى ، درحالىكه شخصى مهربان ، باصفا و با محبّت هستيد و با آن قلب پاك بايد توكلت بر خدا باشد . 3 - نذر مكن ولى اگر كردى فورى ادا كن ، عزيزى در قبرستان منتظر ديدار توست ، سراغى از او بگيرد و فاتحهاى بخوان . 4 - بايد با دوستان مهربان و با دشمنان مدارا كنى ، زيرا كارهاى بزرگ ويژهء انسانهاى بزرگ است . در تحصيل موفق مىشوى ، شانس همراه شماست - بيمار فعلا تغييرى نمىكند ، ازدواج عملى است ولى طلاق مشكل است . 5 - پيك ، فعلا نمىآيد ولى خبرى از او مىرسد ، سودى در معاملهاى به دست مىآورى ولى كسى به شما حسادت مىكند ، مواظب باش . 6 - از عشق سرپيچى مكن ، زيرا سنگ خارا در پنجهء معشوق موم است و تو را از رشك و حسد چون شمع خواهد گداخت پس با متانت باش و حوصله كن . 7 - براى رسيدن به مقصود سوره مباركه « النور » از آيه 20 تا 40 را با معنى و حضور قلب بخوان . پندى به شما مىدهم : امام صادق ( ع ) فرمايد : « مردم گرفتار بلا را هدف نگاه خود قرار ندهيد ، زيرا نگاه شما آنها را غصهدار مىكند » .